中文 English {{ activeLangText || 'Languages' }} {{ item.text }}
เฉินเยี่ยนชิว สาวนักสานหวาย ผู้ใช้เส้นหวายเพียงเส้นเดียวเชื่อมหมู่บ้านบนภูเขากับโลกกว้าง

เฉินเยี่ยนชิว สาวนักสานหวาย ผู้ใช้เส้นหวายเพียงเส้นเดียวเชื่อมหมู่บ้านบนภูเขากับโลกกว้าง

ยูนนานเดลี่|
分享到Facebook

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา เฉินเยี่ยนชิว เจ้าหน้าที่หมู่บ้านหมาฉาง ตำบลซีหยวน เมืองเถิงชง ได้นำงานจักสานหวายเถิงชงไปปรากฏสู่สายตาผู้คนบนแพลตฟอร์มต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง ในปี 2569 เธอได้รับคัดเลือกเข้าร่วมโครงการส่งเสริมและสนับสนุนงานเพื่อสังคม “ถักทออนาคต ค้นพบเสน่ห์ยูนนาน” ของสตาร์บัคส์ โดยมีผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์ทางวัฒนธรรมกว่า 6,000 ชิ้น วางจำหน่ายในร้าน Starbucks Reserve ทั่วประเทศจีน นอกจากนี้ เธอยังนำทักษะการจักสานหวายไปจัดแสดงบนเวทีแฟชั่นโชว์ธีมพิเศษในงาน Beijing Fashion Week เดินทางไกลถึงประเทศโปแลนด์เพื่อเข้าร่วมเทศกาลศิลปะจักสานหวายโลก ผลงาน  “จิตวิญญาณแห่งหงส์” ของเธอได้รับการเก็บรักษาไว้ในพิพิธภัณฑ์งานจักสานในต่างประเทศ และคว้ารางวัลผลงานดีเด่นระดับนานาชาติ อีกทั้งยังได้รับเชิญให้ไปสาธิตงานฝีมือ ณ สถานเอกอัครราชทูตจีนประจำประเทศโปแลนด์ เพื่อบอกเล่าเรื่องราวของสตรีในภาคตะวันตกของยูนนานที่ใช้ทักษะงานฝีมือสร้างอาชีพและฟื้นฟูบ้านเกิดให้เป็นที่รู้จักไปทั่วโลก

ใครจะคิดว่า ช่างฝีมือหญิงผู้พางานจักสานหวายเถิงชงไปปรากฏบนเวทีทั้งในและต่างประเทศคนนี้ ครั้งหนึ่งเคยเป็นครูสอนวิชาการเมืองระดับมัธยมปลายมาก่อน

หลังสำเร็จการศึกษาระดับมหาวิทยาลัยในปี 2557 เฉินเยี่ยนชิวได้เข้าทำงานเป็นครูในนครคุนหมิง อาชีพครูที่มั่นคงและมีเกียรติเป็นชีวิตที่หลายคนใฝ่ฝัน แต่เมื่อกลับบ้านเกิดเพื่อเยี่ยมญาติ เธอกลับพบว่างานจักสานหวายซึ่งสืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคนในเมืองเถิงชงกำลังค่อย ๆ เลือนหายไป ช่างฝีมือรุ่นเก่าทยอยเข้าสู่วัยชรา คนรุ่นใหม่ไม่เต็มใจอดทนฝึกฝนงานฝีมือ ขณะที่ชาวบ้านจำนวนไม่น้อยมีทักษะอยู่ในมือ แต่กลับประสบปัญหาไม่มีช่องทางจำหน่าย ผลิตภัณฑ์จักสานหวายทั้งเครื่องมือเกษตรและเครื่องเรือนจึงถูกวางกองอยู่ตามมุมต่าง ๆ โดยแทบไม่มีใครสนใจ

“งานจักสานหวายเถิงชงเป็นสมบัติล้ำค่าที่บรรพบุรุษส่งต่อมา เราจะปล่อยให้ภูมิปัญญานี้สูญหายไปในมือของคนรุ่นเราไม่ได้” ด้วยแรงสนับสนุนจากนโยบายฟื้นฟูชนบทที่ส่งเสริมงานหัตถกรรมดั้งเดิม เฉินเยี่ยนชิวจึงตัดสินใจครั้งสำคัญ ละทิ้งอาชีพครูและกลับมายังหมู่บ้านหมาฉาง ในเดือนมกราคม 2564 เธอเข้าทำงานในคณะกรรมการหมู่บ้าน โดยตั้งใจจะฟื้นฟูอุตสาหกรรมจักสานหวายที่เคยซบเซาให้กลับมาคึกคักอีกครั้ง

ในอดีตช่างฝีมือส่วนใหญ่ในหมู่บ้านทำงานจักสานอยู่ที่บ้านของตนเองอย่างกระจัดกระจาย ทำให้มาตรฐานการผลิตไม่เป็นไปในทิศทางเดียวกัน รูปแบบผลิตภัณฑ์ค่อนข้างล้าสมัย และการกำหนดราคาก็ไม่มีความแน่นอน ที่สำคัญ ชาวบ้านคุ้นเคยกับการผลิตเครื่องจักสานชิ้นใหญ่ ซึ่งมีน้ำหนักมากและขนส่งไม่สะดวก จึงไม่ตอบโจทย์การใช้ชีวิตของคนยุคใหม่ เมื่อเห็นผลงานที่ช่างฝีมือตั้งใจทำถูกเก็บค้างอยู่เต็มคลังสินค้า เฉินเยี่ยนชิวก็รู้สึกร้อนใจเป็นอย่างยิ่ง

เธอจึงริเริ่มจัดตั้งสหกรณ์ รวบรวมช่างฝีมือที่เคยทำงานแยกกันให้มารวมกลุ่มกัน พร้อมกำหนดมาตรฐานการผลิตให้เป็นระบบเดียวกัน และรวมศูนย์การรับคำสั่งซื้อ เพื่อให้ทุกคนร่วมมือกันบุกเบิกตลาด

เฉินเยี่ยนชิวก้าวข้ามกรอบความคิดเดิมที่มุ่งผลิตเฉพาะเครื่องเรือนชิ้นใหญ่ โดยหันมาให้ความสำคัญกับความต้องการใหม่ ๆ ของผู้บริโภค และมุ่งพัฒนาผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์จากงานจักสานหวายที่มีน้ำหนักเบาและใช้งานสะดวก เธอสมัครเข้าร่วมการอบรมด้านการประกอบธุรกิจ รวมถึงกิจกรรมแลกเปลี่ยนและศึกษาดูงานเกี่ยวกับมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ พร้อมปรับปรุงลวดลายและรูปแบบงานจักสานซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนคิดค้นเทคนิคการสานแบบเหลื่อมรอยต่อและซ้อนทับขึ้นมาเป็นเอกลักษณ์ของตนเอง จากนั้นจึงพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่กว่า 30 รูปแบบ อาทิ โคมไฟ เครื่องใช้สำหรับชงชา กล่องและของตกแต่งสำหรับจัดเก็บสิ่งของ ของที่ระลึกสร้างสรรค์ทางวัฒนธรรม และที่นอนแมว เปลี่ยนงานจักสานแบบดั้งเดิมให้กลายเป็นสินค้าทางวัฒนธรรมที่ได้รับความนิยม

ช่าย เมิ่ง/แปล

จารุวรรณ อุดมทรัพย์/พิสูจน์อักษร