ການທີ່ມຽນມາຈະກັບຄືນສູ່ອາຊຽນນັ້ນ ມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກພຽງໃດ?

ໃນວັນທີ 10 ເມສາ 2026 ທີ່ນະຄອນຫຼວງເນປີດໍ, ທ່ານ ມິນອ່ອງຫລ່າຍ ໄດ້ເຂົ້າພິທີສາບານຕົນຮັບຕຳແໜ່ງປະທານາທິບໍດີຄົນໃໝ່ຂອງມຽນມາ, ເລີ່ມຕົ້ນອາຍຸການ 5 ປີ. ໃນຄຳປາໄສຮັບຕຳແໜ່ງ, ທ່ານໄດ້ສົ່ງສັນຍານທີ່ຈະແຈ້ງວ່າ: “ໃນຖານະເປັນສະມາຊິກອາຊຽນ, ພວກເຮົາຈະມຸ່ງໝັ້ນຟື້ນຟູສາຍພົວພັນປົກກະຕິກັບອາຊຽນ.”

ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຝ່າຍ ອາຊຽນ ຢືນຢັນວ່າ ຈະເຊື້ອເຊີນພຽງແຕ່ “ຜູ້ແທນທີ່ບໍ່ແມ່ນການເມືອງ” ຂອງມຽນມາ ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມສຸດຍອດ ອາຊຽນ ໃນປີນີ້. ນີ້ແມ່ນປີທີ 5 ຕິດຕໍ່ກັນແລ້ວ ທີ່ຜູ້ນຳມຽນມາ ຖືກກີດກັນອອກຈາກ ກອງປະຊຸມການເມືອງລະດັບສູງສຸດຂອງ ອາຊຽນ ນັບຕັ້ງແຕ່ສະຖານະການທາງການເມືອງໃນ ມຽນມາ ມີການປ່ຽນແປງໃນປີ 2021.

ດ້ານໜຶ່ງແມ່ນລັດຖະບານໃໝ່ຂອງມຽນມາໄດ້ອອກຖະແຫຼງການຢ່າງເປັນທາງການວ່າຈະຟື້ນຟູສາຍພົວພັນກັບອາຊຽນ, ອີກດ້ານໜຶ່ງແມ່ນປະຕູອາຊຽນຍັງຄົງປິດຢ່າງແໜ້ນໜາ. ການກັບຄືນສູ່ອາຊຽນຂອງມຽນມາ, ມັນຍາກສໍ່າໃດ?

ເຫດການ: ຈາກການຖືກກີດກັນຈົນເຖິງການພະຍາຍາມ "ຖືກຍອມຮັບ"

ການຢຸດສະງັກທີ່ຍາວນານລະຫວ່າງມຽນມາ ແລະ ອາຊຽນນີ້ ຕ້ອງເລີ່ມຕົ້ນກັບເມື່ອ 5 ປີກ່ອນ.

(ໜຶ່ງ) ການປ່ຽນແປງທາງດ້ານການເມືອງຂອງມຽນມາໃນປີ 2021 ແລະ ການກຳເນີດຂອງ “ຫ້າຂໍ້ຕົກລົງຮ່ວມກັນ”

ວັນທີ 1 ກຸມພາ 2021, ກອງທັບມຽນມາໄດ້ກັກຕົວທ່ານນາງ ອອງຊານ ຊູຈີ, ທ່ານ ວິນມິນ ແລະ ຜູ້ນຳພັກ NLD ຄົນອື່ນໆໃນຂໍ້ຫາສໍ້ໂກງການເລືອກຕັ້ງ, ໄດ້ປະກາດພາວະສຸກເສີນ, ແລະໄດ້ຮັບເອົາອຳນາດລັດຢ່າງເຕັມສ່ວນ. ການປະທ້ວງຄັ້ງໃຫຍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນປະເທດມຽນມາ, ຈາກນັ້ນການປະທະກັນດ້ວຍອາວຸດໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ແລະ ສະຖານະການຄວາມໝັ້ນຄົງພາຍໃນປະເທດກໍຮ້າຍແຮງຂຶ້ນ.

ຕໍ່ໜ້າວິກິດການໃນມຽນມາ, ອາຊຽນໄດ້ດຳເນີນວຽກງານໄກ່ເກ່ຍຢ່າງຕັ້ງໜ້າ. ວັນທີ 24 ເມສາ ປີດຽວກັນ, ກອງປະຊຸມພິເສດຜູ້ນຳອາຊຽນກ່ຽວກັບບັນຫາມຽນມາໄດ້ຈັດຂຶ້ນ, ພາຍຫຼັງກອງປະຊຸມໄດ້ປະກາດ “5 ຂໍ້ຕົກລົງຮ່ວມກັນ”, ເຊິ່ງມີເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍຄື: ທຸກຝ່າຍໃນມຽນມາຢຸດຕິຄວາມຮຸນແຮງໃນທັນທີ, ດຳເນີນການພົບປະເຈລະຈາທີ່ມີລັກສະນະສ້າງສັນ, ແຕ່ງຕັ້ງທູດພິເສດອາຊຽນເພື່ອດຳເນີນການໄກ່ເກ່ຍ, ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອດ້ານມະນຸດສະທຳ ແລະ ທູດພິເສດອາຊຽນຢ້ຽມຢາມ ມຽນມາ ແລະ ພົບປະກັບທຸກຝ່າຍ.

“5 ຂໍ້ຕົກລົງຮ່ວມກັນ” ໄດ້ສະໜອງໂອກາດໃຫ້ແກ່ການແກ້ໄຂສະພາບການທີ່ຕິດຂັດ, ແຕ່ເສັ້ນທາງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແມ່ນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຫຍຸ້ງຍາກຕັ້ງແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນ. ພາຍຫຼັງກອງປະຊຸມພິເສດຂອງຜູ້ນໍາອາຊຽນ, ອຳນາດການປົກຄອງມຽນມາ ໄດ້ສະແດງທ່າທີວ່າ ຈະພິຈາລະນາຢ່າງຈິງຈັງຕໍ່ “5 ຂໍ້ຕົກລົງຮ່ວມກັນ” ພາຍຫຼັງສະຖານະການພາຍໃນປະເທດກັບຄືນສູ່ຄວາມໝັ້ນຄົງ, ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ “5 ຂໍ້ຕົກລົງຮ່ວມກັນ” ບົນພື້ນຖານຜົນປະໂຫຍດແຫ່ງຊາດ ແລະ ຫຼັກການຂອງອາຊຽນ.

 ໃນການພົບປະເຈລະຈາກັບທູດພິເສດຂອງອາຊຽນ, ທາງການມຽນມາບໍ່ຍອມຮັບການຕິດຕໍ່ຂອງທູດພິເສດກັບທຸກຝ່າຍທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ, ລວມທັງທ່ານນາງ ອອງຊານຊູຈີ, ແຕ່ເຫັນດີໃຫ້ພົບປະກັບບາງບຸກຄົນເທົ່ານັ້ນ. ໃນຂະນະດຽວກັນ, ຄວາມຂັດແຍ່ງພາຍໃນປະເທດມຽນມາ ຍັງບໍ່ມີທ່າທີວ່າຈະຜ່ອນຄາຍລົງ, ເຊິ່ງຂັດກັບຫຼັກການເຈລະຈາຢຸດຕິການໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງຂອງ “ 5 ຂໍ້ຕົກລົງຮ່ວມກັນ”.

(ສອງ) ຖືກປະຕິເສດຈາກກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ ແລະ ການຢຸດຊະງັກທີ່ແຂງກະດ້າງ

ເນື່ອງຈາກມຽນມາມີຄວາມຄືບໜ້າໜ້ອຍໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ “ຂໍ້ຕົກລົງ 5 ຂໍ້”, ເພື່ອເປີດໂອກາດໃຫ້ຝ່າຍມຽນມາໄດ້ຈັດການກັບວຽກງານພາຍໃນ ແລະ ກັບຄືນສູ່ເສັ້ນທາງທີ່ຖືກຕ້ອງ, ອາຊຽນຈຶ່ງຕັດສິນໃຈເຊື້ອເຊີນພຽງແຕ່ “ຜູ້ແທນທີ່ບໍ່ແມ່ນການເມືອງ” ຂອງມຽນມາ ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນທີ່ຈະຈັດຂຶ້ນໃນເດືອນຕຸລາ 2021.

ການເຄື່ອນໄຫວນີ້ໄດ້ທຳລາຍທຳນຽມປະຕິບັດນັບຕັ້ງແຕ່ການສ້າງຕັ້ງອາຊຽນ, ໂດຍຖືວ່າເປັນອົງການຈັດຕັ້ງພາກພື້ນທີ່ມີຫຼັກການພື້ນຖານຄື "ບໍ່ແຊກແຊງກິດຈະການພາຍໃນ", ເຊິ່ງເປັນຄັ້ງທຳອິດທີ່ຈຳກັດການເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມລະດັບສູງສຸດຂອງອາຊຽນຂອງຜູ້ນຳຍ້ອນບັນຫາພາຍໃນປະເທດສະມາຊິກ.

 ໃນການຕອບໂຕ້, ອຳນາດການປົກຄອງມຽນມາ ໄດ້ຕຳໜິການຕັດສິນໃຈດັ່ງກ່າວວ່າລະເມີດກົດບັດອາຊຽນ, ຢືນຢັນວ່າພຽງແຕ່ໃຫ້ຜູ້ນຳ ຫຼື ລັດຖະມົນຕີເຂົ້າຮ່ວມເທົ່ານັ້ນ, ສຸດທ້າຍບໍ່ມີຜູ້ແທນຄົນໃດເຂົ້າຮ່ວມ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ກອງປະຊຸມສຸດຍອດຜູ້ນຳອາຊຽນ ແລະ ກອງປະຊຸມລັດຖະມົນຕີຕ່າງປະເທດໃນແຕ່ລະສະໄໝກໍໄດ້ສືບຕໍ່ປະຕິບັດຕາມຫຼັກການນີ້. ເຖິງແມ່ນວ່າ ມຽນມາ ຍັງຄົງເປັນສະມາຊິກອາຊຽນຕາມກົດໝາຍ, ແຕ່ສິດໃນການເຂົ້າຮ່ວມໃນລະດັບການເມືອງສູງສຸດໄດ້ຖືກລະງັບໄວ້ຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.

ໃນໄລຍະ 5 ປີ, ປະທານໝູນວຽນອາຊຽນຫຼາຍສະໄໝໄດ້ພະຍາຍາມໄກ່ເກ່ຍບັນຫາມຽນມາພາຍໃຕ້ຂອບ “ຄວາມເຫັນດີ 5 ຂໍ້”, ແຕ່ກໍໄດ້ຮັບຜົນສຳເລັດພຽງເລັກນ້ອຍ.

(ສາມ) ການເລືອກຕັ້ງປີ 2025 ແລະ ການປ່ຽນແປງນະໂຍບາຍຂອງລັດຖະບານໃໝ່

 ໃນສະພາບການດັ່ງກ່າວ, ມຽນມາ ຈະຈັດການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປເປັນ 3 ໄລຍະ ນັບແຕ່ທ້າຍປີ 2025 ເປັນຕົ້ນໄປ, ເປີດກອງປະຊຸມສະພາແຫ່ງຊາດ, ເລືອກຕັ້ງປະທານາທິບໍດີຄົນໃໝ່, ສໍາເລັດການປັບປຸງຄະນະລັດຖະບານ, ບັນລຸການຫັນປ່ຽນຢ່າງສະດວກຈາກລັດຖະບານທະຫານທີ່ຮັກສາການໄປສູ່ລັດຖະບານທີ່ມາຈາກການເລືອກຕັ້ງ. ອຳນາດການປົກຄອງມຽນມາ ຕັ້ງໃຈສະແດງໃຫ້ເຫັນທ່າທີ “ກັບຄືນສູ່ເສັ້ນທາງການເມືອງປົກກະຕິ” ດ້ວຍການກະທຳຄັ້ງນີ້, ເພື່ອສ້າງເງື່ອນໄຂທີ່ເອື້ອອໍານວຍໃຫ້ແກ່ການກັບຄືນສູ່ອາຊຽນ.

ແນວໃດກໍຕາມ, ການປ່ຽນແປງນີ້ບໍ່ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຈາກອາຊຽນ. ວັນທີ 29 ມັງກອນ 2026, ທ່ານ ນາງ ເທເຣຊາ ລາຊາໂຣ (Theresa Lazaro) ລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດຟີລິບປິນ, ປະທານໝູນວຽນອາຊຽນ, ໄດ້ກ່າວວ່າ: ປັດຈຸບັນ, ອາຊຽນບໍ່ຮັບຮອງຜົນການເລືອກຕັ້ງຂອງມຽນມາ.

 ວັນທີ 17 ເມສາ ຜ່ານມາ, ລັດຖະບານໃໝ່ຂອງມຽນມາ ໄດ້ປະຕິບັດການອະໄພຍະໂທດ, ປ່ອຍຕົວທ່ານ ອູ ມິນ (ຜູ້ນຳພັກ NLD) ອະດີດປະທານາທິບໍດີ ເພື່ອສະແດງທ່າທີທີ່ດີຕໍ່ພາຍນອກ. ອາຊຽນ ໄດ້ສະແດງຄວາມຍິນດີຕໍ່ເລື່ອງນີ້, ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ປ່ອຍຕົວນັກໂທດເພີ່ມຕື່ມ, ໃນນັ້ນລວມທັງທ່ານນາງ ອອງຊານ ຊູຈີ, ພ້ອມທັງຢືນຢັນຄືນໃໝ່ເຖິງການຊ່ວຍເຫຼືອແກ້ໄຂວິກິດການມຽນມາ ບົນພື້ນຖານ “5 ຂໍ້ຕົກລົງ”.

ວັນທີ 30 ເມສາ ຜ່ານມາ, ລັດຖະບານໃໝ່ຂອງມຽນມາ ໄດ້ສືບຕໍ່ປະຕິບັດການອະໄພຍະໂທດ, ຫຼຸດຜ່ອນໂທດຂອງທ່ານນາງ ອອງຊານ ຊູຈີ, ໂດຍໄດ້ຍົກຍ້າຍຈາກການຖືກຄຸມຂັງຢູ່ໃນຄຸກ ໄປສູ່ການຄຸມຂັງຢູ່ສະຖານທີ່ທີ່ກຳນົດໄວ້. ຕໍ່ເລື່ອງນີ້, ອຳນາດການປົກຄອງຟີລິບປິນ ໄດ້ສະແດງຄວາມຍິນດີ, ໂດຍຫວັງວ່າຝ່າຍມຽນມາ ຈະອະນຸຍາດໃຫ້ທູດພິເສດຂອງອາຊຽນ ພົບປະກັບທ່ານນາງ ອອງຊານ ຊູຈີ ໃນໄລຍະສັ້ນໆ ເພື່ອສ້າງສະພາບແວດລ້ອມທີ່ເອື້ອອຳນວຍໃຫ້ແກ່ການດຳເນີນການສົນທະນາແບບມີສ່ວນຮ່ວມ.
ເຖິງແມ່ນວ່າໄລຍະຜ່ານມາ ມຽນມາ ແລະ ອາຊຽນ ມີການພົວພັນກັນຢ່າງຕັ້ງໜ້າ, ແຕ່ການກັບຄືນສູ່ອາຊຽນ ພາຍໃຕ້ຂອບ “5 ຂໍ້ຕົກລົງ” ຂອງມຽນມາ ຍັງຕ້ອງຜ່ານຜ່າໄລຍະທາງທີ່ຍາວໄກ.

ອຸປະສັກທີ່ມຽນມາປະເຊີນໃນການກັບຄືນສູ່ອາຊຽນ

ຈາກການກີດກັນໄປສູ່ການຍອມຮັບ, ມີຄວາມຕ້ານທານຫຼາຍຢ່າງຕໍ່ເສັ້ນທາງຂອງມຽນມາໃນການກັບຄືນສູ່ອາຊຽນ.

(ໜຶ່ງ) “ຫ້າຂໍ້ຕົກລົງຮ່ວມກັນ” ຍາກທີ່ຈະປະຕິບັດໄດ້ຈິງ

ນະໂຍບາຍພື້ນຖານຂອງອາຊຽນແມ່ນ “5 ຂໍ້ຕົກລົງ” ມາໂດຍຕະຫຼອດ. ໃນນັ້ນ, “ຢຸດຕິຄວາມຮຸນແຮງໃນທັນທີ ແລະ ທຸກຝ່າຍຄວນເປີດການສົນທະນາ” ຍັງຄົງເປັນພຽງແນວຄິດເທິງເຈ້ຍຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.

ພາຍຫຼັງລັດຖະບານໃໝ່ຂຶ້ນກຳອຳນາດໃນປີ 2026, ອຳນາດການປົກຄອງມຽນມາໄດ້ນຳໃຊ້ບາງມາດຕະການເພື່ອຜ່ອນຄາຍສະຖານະການ, ເຊັ່ນ: ການປ່ອຍຕົວອະດີດປະທານາທິບໍດີ ວິນ ມິນ, ການຍົກຍ້າຍ ອອງ ຊານ ຊູຈີ ໄປຮັບໂທດ, ແລະ ການສົ່ງຄຳເຊີນສັນຕິພາບເຖິງກອງກຳລັງປະກອບອາວຸດປະຊາຊົນ (PDF) ແລະ ກອງກຳລັງປ້ອງກັນປະຊາຊົນ (PDF). ແຕ່ຄວາມຂັດແຍ້ງໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆຍັງບໍ່ທັນໄດ້ສະຫງົບລົງຢ່າງແທ້ຈິງ, ການປະຕິບັດງານຂອງກອງທັບປ້ອງກັນປະເທດມຽນມາໃນການຍຶດຄືນດິນແດນທີ່ເສຍໄປແມ່ນເພີ່ມຂຶ້ນເລື້ອຍໆ, ແລະ ກຸ່ມຝ່າຍຄ້ານຫຼາຍກຸ່ມເຊັ່ນ: ສະຫະພັນຊົນເຜົ່າ Karen (KNU), ແນວໂຮມຊົນເຜົ່າ Chin (CNF), ແລະ ຄະນະກຳມະການປຶກສາຫາລືຄວາມສາມັກຄີຊາດ (NUCC) ໄດ້ປະຕິເສດຢ່າງຈະແຈ້ງຕໍ່ການເຈລະຈາສັນຕິພາບກັບລັດຖະບານໃໝ່.

ໃນສະຖານະການນີ້, ຝ່າຍຕ່າງໆໃນມຽນມາເປັນການຍາກທີ່ຈະບັນລຸການສົນທະນາແບບມີສ່ວນຮ່ວມ. ອາຊຽນຍິນດີຕໍ່ລັດຖະບານໃໝ່ຂອງມຽນມາທີ່ລິເລີ່ມການປ່ຽນແປງ ແລະ ຊຸກຍູ້ສະຖານະການໃຫ້ດີຂຶ້ນ, ແຕ່ໃນຂະນະດຽວກັນກໍຍັງຄົງຮັກສາການປະສານງານທັດສະນະຕໍ່ມຽນມາພາຍໃຕ້ຂອບຂອງ "ຫ້າຂໍ້ຕົກລົງ".

ໃນສະຖານະການທີ່ “ຫ້າຂໍ້ຕົກລົງ” ບໍ່ສາມາດຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໄດ້ຢ່າງແທ້ຈິງ, ອາຊຽນບໍ່ເຕັມໃຈທີ່ຈະເປັນຝ່າຍລິເລີ່ມໃນການຜ່ອນຄາຍ “ຂໍ້ຈຳກັດ” ທາງດ້ານການເມືອງໃຫ້ແກ່ລັດຖະບານໃໝ່ຂອງມຽນມາ. ດັ່ງທີ່ນັກການທູດອາວຸໂສຂອງສິງກະໂປ ທ່ານ Tommy Koh ໄດ້ກ່າວໄວ້ວ່າ, ກ່ອນທີ່ອຳນາດການປົກຄອງມຽນມາຈະບໍ່ມີການຜ່ອນຜັນໃດໆ, ການທີ່ອາຊຽນປ່ຽນແປງທ່າທີຈະສ້າງຄວາມເສຍຫາຍຕໍ່ຊື່ສຽງຂອງອົງການ.

(ສອງ) ອາຊຽນມີຄວາມແຕກແຍກກັນພາຍໃນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.

 ອາຊຽນມີທັດສະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນຕໍ່ບັນຫາມຽນມາ. ໄທ, ລາວ, ກຳປູເຈຍ, ຫວຽດນາມ ມີທ່າທີປະຕິບັດຕົວຈິງ, ສະໜັບສະໜູນການນຳພາມຽນມາ ກັບຄືນສູ່ເສັ້ນທາງທີ່ຖືກຕ້ອງ ໂດຍຜ່ານການພົວພັນແບບເທື່ອລະກ້າວ. ວັນທີ 22 ເມສາ ຜ່ານມາ, ທ່ານ ສີຫາສັກ ພວງເກດແກ້ວ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ທັງເປັນລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດໄທ ໄດ້ເດີນທາງຢ້ຽມຢາມ ມຽນມາ ແລະ ໄດ້ກ່າວວ່າ: ສະໜັບສະໜູນ ມຽນມາ “ດຳເນີນການເທື່ອລະບາດກ້າວ” ກັບຄືນສູ່ອາຊຽນ, ຍິນດີຈະມີບົດບາດເປັນຂົວຕໍ່, ຊ່ວຍເຫຼືອໃນການຊຸກຍູ້ການເຈລະຈາ.

ໃນຂະນະດຽວກັນ, ອິນໂດເນເຊຍ, ມາເລເຊຍ, ສິງກະໂປ ແລະ ຟີລິບປິນ ຍັງຄົງຮັກສາທ່າທີ “ການກະທຳຕໍ່ການກະທຳ” ໂດຍຮຽກຮ້ອງໃຫ້ປັບປ່ຽນນະໂຍບາຍຕໍ່ມຽນມາ ໂດຍອີງໃສ່ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ “5 ຂໍ້ຕົກລົງຮ່ວມ”. ທ່ານ ລາຊາໂຣ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດຟີລິບປິນ ໄດ້ກ່າວໃນວັນທີ 19 ມັງກອນ ວ່າ: ບັນດາປະເທດອາຊຽນ ມີສິດທີ່ຈະຕິດຕໍ່ພົວພັນສອງຝ່າຍກັບເຈົ້າໜ້າທີ່ມຽນມາ. ແຕ່ໃນຖານະເປັນກຸ່ມ, ອາຊຽນ ຕ້ອງຮັກສາຄວາມສາມັກຄີ ແລະ ປະຕິບັດຕາມຫຼັກການ “ເຫັນດີເປັນເອກະສັນ” ເພື່ອສ້າງການຕັດສິນໃຈບົນພື້ນຖານຂອງຂໍ້ຕົກລົງຮ່ວມ.

ປັດຈຸບັນ, ອາຊຽນ ຍັງບໍ່ທັນບັນລຸຂໍ້ຕົກລົງຮ່ວມກັນກ່ຽວກັບການຮັບມືກັບບັນຫາມຽນມາ, ເຊິ່ງກາຍເປັນໜຶ່ງໃນອຸປະສັກສຳຄັນທີ່ເຮັດໃຫ້ມຽນມາບໍ່ສາມາດກັບຄືນສູ່ອາຊຽນໄດ້.

(ສາມ) ສະຖານະການທີ່ຫຍຸ້ງຍາກຂອງລັດຖະບານໃໝ່ຂອງມຽນມາ

ໃນປະເດັນການກັບຄືນສູ່ອາຊຽນ ແລະ ການສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ແກ່ອຳນາດການປົກຄອງ, ລັດຖະບານໃໝ່ຂອງມຽນມາໄດ້ຕົກຢູ່ໃນສະພາບທີ່ຫຍຸ້ງຍາກ. ໃນດ້ານໜຶ່ງ, ລັດຖະບານໃໝ່ຫວັງວ່າຈະກັບຄືນສູ່ອາຊຽນເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາການຕ່າງປະເທດທີ່ຫຍຸ້ງຍາກ, ສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ແກ່ຖານະການປົກຄອງ, ແລະ ສົ່ງເສີມການພັດທະນາເສດຖະກິດພາຍໃນປະເທດ, ເຊິ່ງຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຝ່າຍມຽນມາຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ “ຂໍ້ຕົກລົງ 5 ຂໍ້” ແລະ ຊຸກຍູ້ການເຈລະຈາຢຸດຕິຄວາມຮຸນແຮງ.

ໃນອີກດ້ານໜຶ່ງ, ຄວາມວຸ້ນວາຍພາຍໃນປະເທດມາຫຼາຍປີໄດ້ເຮັດໃຫ້ເກີດການປ່ຽນແປງທີ່ສຳຄັນໃນການຊັ່ງຊາກຳລັງຕ່າງໆໃນມຽນມາ, ຖານະທີ່ເໜືອກວ່າຂອງກອງທັບປ້ອງກັນປະເທດມຽນມາຖືກຫຼຸດລົງ, ແລະ ກຳລັງປະກອບອາວຸດປະຊາຊົນໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ເຊິ່ງເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ຕໍ່ການຢູ່ລອດຂອງລັດຖະບານໃໝ່ໃນລະດັບໃດໜຶ່ງ. ເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມປອດໄພຂອງອຳນາດການປົກຄອງ, ລັດຖະບານໃໝ່ຈຳເປັນຕ້ອງປັບປຸງຄວາມເຂັ້ມແຂງຂອງກອງທັບປ້ອງກັນປະເທດຢ່າງຮີບດ່ວນ, ສ້າງຮູບແບບໃໝ່ຂອງໂຄງສ້າງກຳລັງພາຍໃນປະເທດ, ສົ່ງຜົນໃຫ້ ຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນການເຈລະຈາລະຫວ່າງຝ່າຍຕ່າງໆໃນມຽນມາຈຶ່ງເພີ່ມຂຶ້ນ, ແລະ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ “ຂໍ້ຕົກລົງ 5 ຂໍ້” ຖືກຂັດຂວາງ.

ດ້ວຍຄວາມເຄັ່ງຕຶງລະຫວ່າງຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງລະບອບການປົກຄອງ ແລະ ການປະນີປະນອມທາງການເມືອງ, ລັດຖະບານໃໝ່ຂອງມຽນມາ ຈຳເປັນຕ້ອງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບການບັນເທົາ “ຄວາມວິຕົກກັງວົນໃນການຢູ່ລອດ” ກ່ອນ, ເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຄາດຫວັງຂອງປະຊາຄົມໂລກຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ແລະ ກ້າວໄປສູ່ການກັບຄືນສູ່ອາຊຽນຢ່າງເປັນຮູບປະທຳ.

ອະນາຄົດການກັບຄືນສູ່ອາຊຽນຂອງມຽນມາຈະເປັນແນວໃດ?
ການກັບຄືນສູ່ອາຊຽນຂອງມຽນມາພວມປະເຊີນກັບການຕໍ່ຕ້ານ, ແຕ່ກໍບໍ່ແມ່ນທາງຕັນ, ສິ່ງສໍາຄັນແມ່ນວິທີການບັນລຸຄວາມເຫັນດີເຫັນພ້ອມຂອງອາຊຽນ ແລະ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງບັນລຸໄດ້.

(ໜຶ່ງ) ຫຼາຍເສັ້ນທາງທີ່ເປັນໄປໄດ້

ຄວາມເປັນໄປໄດ້ທຳອິດແມ່ນ “ຫ້າຂໍ້ຕົກລົງຮ່ວມກັນ” ໄດ້ບັນລຸຄວາມຄືບໜ້າຕົວຈິງ. ຖ້າຫາກພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຂອງມຽນມາສາມາດບັນລຸການຢຸດຍິງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແລະ ເລີ່ມຕົ້ນການເຈລະຈາທາງການເມືອງແບບມີສ່ວນຮ່ວມ, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະໄດ້ຮັບຜົນສຳເລັດພຽງຊົ່ວຄາວ, ມັນກໍອາດຈະກາຍເປັນໂອກາດໃຫ້ອາຊຽນຜ່ອນຄາຍນະໂຍບາຍທີ່ມີຢູ່ແລ້ວ. ແຕ່ຈາກການສັງເກດສະຖານະການໃນປັດຈຸບັນ, ຄວາມເປັນໄປໄດ້ທີ່ສະຖານະການດັ່ງກ່າວຈະເກີດຂຶ້ນໃນໄລຍະສັ້ນແມ່ນຕໍ່າ.
ຄວາມເປັນໄປໄດ້ທີສອງແມ່ນການຈັດຕັ້ງກຳລັງພາຍໃນອາຊຽນຄືນໃໝ່ຢ່າງຊ້າໆ. ປະເທດໄທ ແລະ ປະເທດອື່ນໆກຳລັງຕິດຕໍ່ພົວພັນຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ເພື່ອສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ມຽນມາ ແລະ ປະເທດສະມາຊິກອາຊຽນເຈລະຈາກັນ, ຖ້າຫາກໃນອະນາຄົດມີປະເທດສະມາຊິກຫຼາຍຂຶ້ນປັບປ່ຽນທ່າທີຂອງພວກເຂົາໂດຍອີງໃສ່ການປະຕິບັດຕົວຈິງ, ຄວາມເຫັນດີເຫັນພ້ອມຂອງອາຊຽນຕໍ່ມຽນມາຈະມີການປ່ຽນແປງໃໝ່.

ຄວາມເປັນໄປໄດ້ທີສາມແມ່ນການປ່ຽນແປງຂອງສະຖານະການພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນ. ປັດໄຈພາຍນອກເຊັ່ນ: ການແຂ່ງຂັນທາງຍຸດທະສາດຂອງປະເທດມະຫາອຳນາດພາຍນອກໃນພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້, ການປ່ຽນແປງທາງພູມສາດການເມືອງຂອງນະໂຍບາຍຕໍ່ມຽນມາ, ອາດຈະກະຕຸ້ນໃຫ້ອາຊຽນພິຈາລະນາຄືນໃໝ່ກ່ຽວກັບທ່າທີຂອງຕົນຕໍ່ມຽນມາ ເພື່ອຮັກສາ “ຖານະໃຈກາງ” ແລະ ສະຖຽນລະພາບຂອງພາກພື້ນ.

(ສອງ) ບົດທົດສອບອັນເລິກເຊິ່ງຂອງອາຊຽນ

ການກັບຄືນສູ່ອາຊຽນຂອງມຽນມາ, ບໍ່ພຽງແຕ່ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມສັບສົນຂອງສະຖານະການໃນມຽນມາເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມເຄັ່ງຕຶງລະຫວ່າງປະເພນີ "ບໍ່ແຊກແຊງກິດຈະການພາຍໃນ" ຂອງອາຊຽນ ແລະ ການຮັບມືຢ່າງມີປະສິດທິພາບຕໍ່ວິກິດການຂອງປະເທດສະມາຊິກ. ມັນເປັນການທົດສອບອົງການຈັດຕັ້ງພາກພື້ນທີ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍຫຼາຍຂຶ້ນວ່າຈະສາມາດກ້າວຜ່ານຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນການປະຕິບັດຮ່ວມກັນພາຍໃຕ້ຫຼັກການ "ເຫັນດີເຫັນພ້ອມ" ແລະ ສົ່ງເສີມສັນຕິພາບ ແລະ ການພັດທະນາໃນພາກພື້ນໄດ້ຫຼືບໍ່.

ສຳລັບມຽນມາ, ເສັ້ນທາງການກັບຄືນສູ່ອາຊຽນແມ່ນຍາກທີ່ຈະສຳເລັດໄດ້ໃນທັນທີ. ການທີ່ອຳນາດການປົກຄອງມຽນມາສົ່ງສັນຍາການປະນີປະນອມອອກສູ່ພາຍນອກແມ່ນພຽງແຕ່ບາດກ້າວທຳອິດເທົ່ານັ້ນ, ແລະ ຍັງມີອຸປະສັກ ແລະ ຄວາມຂັດແຍ້ງອີກຫຼາຍຢ່າງທີ່ລໍຖ້າການແກ້ໄຂໃນອະນາຄົດ. ປະຕູຂອງອາຊຽນ, ໃນທີ່ສຸດ, ຕ້ອງຖືກເປີດດ້ວຍການກະທຳທີ່ເປັນຈິງ.