จาก “สงครามราคา” สู่ “ศึกไอเดียและสิทธิบัตร” สินค้า “Made in Yiwu” รุกตลาดฟุตบอลโลก 2026 (เม็กซิโก-แคนาดา-สหรัฐฯ)

เหลือเวลาอีกไม่ถึงหนึ่งเดือนก่อนที่ศึกฟุตบอลโลก 2026 (World Cup 2026) จะเปิดฉากขึ้น ณ ตลาดการค้านานาชาติอี้อู (Yiwu International Trade Market) ที่ได้ชื่อว่าเป็น “ซูเปอร์มาร์เก็ตของโลก” บรรดาร้านค้าต่างคลาคล่ำไปด้วยสินค้าที่ระลึกที่ประดับด้วยลวดลายธงชาติของประเทศต่าง ๆ

“สินค้าล็อตใหญ่เริ่มทยอยส่งออกตั้งแต่เดือนมกราคมปีนี้ และส่งออกเกือบทั้งหมดก่อนช่วงตรุษจีน ส่วนคำสั่งซื้อหลังตรุษจีนจะเป็นการสั่งเพิ่ม (Re-order)” เถา หยาง ผู้ประกอบการรายหนึ่งกล่าว เธอเริ่มได้รับออเดอร์สินค้าฟุตบอลโลกตั้งแต่เดือนตุลาคมปีที่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นแก้วเก็บอุณหภูมิ ขวดน้ำพลาสติก  หมวก และพัดลมขนาดเล็ก ที่มีลายธงชาติเม็กซิโก สหรัฐอเมริกา โคลอมเบีย และประเทศอื่น ๆ

ในมุมมองของผู้ค้าหลายราย “ช่วงอุ่นเครื่อง” ของออเดอร์บอลโลกปีนี้มาเร็วกว่าครั้งก่อน ๆ อย่างเห็นได้ชัด ทุกคนไม่ได้นั่งรอออเดอร์แบบเชิงรับอีกต่อไป แต่เลือกที่จะ “รุกก่อน” ทั้งในด้านการออกแบบ การจดสิทธิบัตร และการจองกำลังการผลิตล่วงหน้า

ที่โซน 3 ของตลาดอี้อู เวิน ฉงเจี้ยน กำลังจัดเรียงชุดแฟนบอล โดยแต่ละประเทศจะมีแบบให้เลือก 2 - 4 สไตล์ ที่มีความแตกต่างกันทั้งโทนสี ลวดลาย และรายละเอียดตรงคอเสื้อ

เวิน ซึ่งคลุกคลีอยู่ในวงการส่งออกเสื้อกีฬามาหลายปี เริ่มต้นเร็วกว่าคู่แข่ง ตั้งแต่ต้นปีที่แล้วที่รายชื่อทีมเข้ารอบสุดท้ายยังไม่นิ่ง เขาก็เริ่มออกแบบเสื้อและยอมเสี่ยงคาดการณ์ทีมที่จะเข้ารอบ พร้อมกับดำเนินการจดสิทธิบัตรด้านรูปลักษณ์ในต่างประเทศทันที

“การขอสิทธิบัตรค่อนข้างยุ่งยากและใช้เวลานาน” เวินกล่าว แต่เขารู้ดีว่าสิทธิบัตรไม่ใช่แค่ “ยันต์กันขโมย” แต่ยังเป็นแต้มต่อในการต่อรองราคา ซึ่งช่วยให้ราคาสินค้าเพิ่มขึ้นได้ถึง 20% ด้วยชื่อเสียงและข้อได้เปรียบด้านสิทธิบัตรจากงานใหญ่ครั้งก่อน ๆ ทำให้ปีนี้เขาคว้าออเดอร์ชุดแฟนบอลอย่างเป็นทางการของทีมชาติบราซิลและอาร์เจนตินา โดยมียอดสั่งซื้อเฉพาะรายการที่ได้รับอนุญาตอย่างเป็นทางการ (Official License) สูงถึงกว่า 10,000 ชุด

“เมื่อก่อนใคร ๆ ก็แค่เอาเทมเพลตมาพิมพ์ลายธงชาติแล้วก็ขาย แต่เดี๋ยวนี้มันเปลี่ยนไปแล้ว” เวินกล่าวเสริมว่า ในบอลโลกครั้งนี้เขาจดสิทธิบัตรด้านรูปลักษณ์เสื้อแฟนบอลในต่างประเทศไปแล้วกว่า 40 แบบ

ทางด้านร้านของ ลั่ว เทียนเล่อ มีตุ๊กตาฟิกเกอร์ตัวจิ๋วของเมสซี และ คริสเตียโน โรนัลโด วางเด่นอยู่แถวหน้า เขาได้รับลิขสิทธิ์เต็มรูปแบบสำหรับทีมชาติ 8 ทีมและสโมสรยักษ์ใหญ่ 8 แห่ง เพื่อรองรับการวางแผนล่วงหน้าของผู้ประกอบการในบอลโลกครั้งนี้ ไลน์สินค้าของเขาครอบคลุมตั้งแต่แม่เหล็กติดตู้เย็น  เข็มกลัด กระดุมข้อมือ ไปจนถึงตุ๊กตาขนฟู โดยมีการอัปเดตสินค้าใหม่สัปดาห์ละ 20 - 30 แบบ

“อย่างตัวนี้เป็นลิขสิทธิ์ทีมชาติอาร์เจนตินา เราทำเป็นตุ๊กตาแกะ เพราะในภาษาอังกฤษคำว่า GOAT (Greatest of All Time) มีความหมายเดียวกับแกะ เราเลยเรียกมันว่า ‘เมะซี่’ (Mieh-si)” ลั่วกล่าวพลางโชว์ตุ๊กตาแกะในชุดแข่งทีมอาร์เจนตินา

การเปลี่ยนจาก “สู้ด้วยราคา” มาเป็น “สู้ด้วยไอเดีย” และจาก “รับจ้างผลิตทั่วไป” มาเป็น “การผลิตภายใต้ลิขสิทธิ์” คือภาพสะท้อนของการปรับตัวในตลาดอี้อู อู๋ เสี่ยวหมิง นายกสมาคมสินค้ากีฬาและฟิตเนสเมืองอี้อู มองว่าการเปลี่ยนผ่านนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย

ในช่วงฟุตบอลโลกที่กาตาร์ อู๋ เสี่ยวหมิง เคยเป็นข่าวดังในประเด็น “เร่งผลิตลูกฟุตบอล 1 แสนลูกใน 50 วัน” ซึ่งเขาย้ำว่า “สินค้านั้นเรามีสิทธิบัตรและเป็นแบรนด์ของเราเอง” ในฐานะนายกสมาคมฯ เขากำลังสนับสนุนให้สมาชิกให้ความสำคัญกับการสร้างแบรนด์ในตลาดต่างประเทศและการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา เพื่อผลักดันอุตสาหกรรมทั้งหมดให้ยกระดับจาก “เน้นราคา” ไปสู่ “เน้นไอเดียและสิทธิบัตร”

สมาคมฯ คาดการณ์ว่า สินค้า “Made in Yiwu” ครองส่วนแบ่งการตลาดสินค้าที่ระลึกฟุตบอลโลกที่กาตาร์เกือบ 70% ตั้งแต่ธงชาติของ 32 ทีมสุดท้าย ไปจนถึงลูกฟุตบอล เสื้อกีฬา ถ้วยจำลอง และแตรแฟนบอล ซึ่งในฟุตบอลโลกปีนี้ก็ยังคงเห็นเงาของอี้อูในทุกหมวดสินค้า โดยในไตรมาสแรกของปีนี้ มูลค่าการส่งออกสินค้าและอุปกรณ์กีฬาของเมืองอี้อูสูงถึง 2.83 พันล้านหยวน เติบโตขึ้น 12% เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านม

ช่าย เมิ่ง/แปล

จารุวรรณ อุดมทรัพย์/พิสูจน์อักษร